توصیه امام راحل به پیروان ادیان الهی

حجت الاسلام والمسلمین عیسی عیسی زاده، عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن کریم در دومین یادداشتی که در اختیار ایکنای قم قرار داده است، نوشت: از عوامل مهمی که در فراهم شدن زمینه تحقق صلح جهانی و بین الادیانی نقش تعیین کننده ای دارد تکریم و تعظیم در مقابل الگو های دیگر ادیان است، حضرت امام خمینی(ره)، اما با درک این امر مهم جهانی به مناسبت ­هایی همچون فرارسیدن سال نو میلادی و همچنین دیدار با نمایندگان مسیحی، ضمن معرفی حضرت عیسی(ع) و حضرت مریم(س) و بیان ویژگی ­های آن بزرگواران، به عنوان محور های اشتراکی مابین ادیان مسیحیت و اسلام، ضمن بیان نکاتی آموزنده از زندگی آن بزرگواران، مسیحیان را به تبعیت تام از سیره آن ها دعوت می­ کند.

برای مثال در این مورد فرمودند: «خوشا به حال آنان که گرسنه و تشنه عدالتند و از بهر عدالت زحمت می کشند؛ وای به حال آنان که برخلاف دستور عیسی مسیح(ع) و بر خلاف دستور همه پیامبران به نفع ظالمان و جاسوسان و پایمال کنندگان حقوق ملت ها زحمت می کشند و ای ملت مسیح و پیروان عیسی روح الله! به پا خیزید و از شرافت عیسی مسیح و ملت عیسوی دفاع کنید و اجازه ندهید دشمنان تعلیمات آسمانی و مخالفان دستورات الهی، ملت مسیح و روحانیت عیسی را به خلق های مستضعف جهان بد معرفی کنند.»

بیشتر بخوانید:

تبریک اعیاد ادیان در اندیشه معمار انقلاب

حضور ابرقدرت ها در معابد و دست به آسمان بلند کردن آنان برای دعا به جاسوسان و خائنان به مذاهب مسیح علیه مظلومان و مستضعفان، شما را اغفال نکند که اینان جز برای رسیدن به قدرت بیشتر و نیل به ریاست دنیا که خلاف دستور آسمانی است به چیز دیگری فکر نمی کنند.» (خمینی، 1378: ج 11، ص 376)

در نگاه حضرت امام، حضرت عیسی(ع) همان پیامبر عظیم الشأنی است که هماره طرفدار مظلومان و برقراری عدل و رحمت در جامعه بوده و با گفتار و کردار خویش ظالمان و ستمکاران را محکوم و پشتیبان همیشگی مظلومان و مستضعفان بوده است. (خمینی، 1375 ب: ص 70؛ همو، 1378: ج 11، ص 406، 375؛ همو، 1392: ص 369)؛ ایشان پیامبری بوده است که به منظور تربیت بشر، بیدار کردن انسان ­هایی که در غفلت قرار دارند و هدایت آنان به سوی خداوند و عالم بالا، از معجزات متعددی استفاده کرده است. (خمینی، 1378: ج 11، ص 406)

تولد معجزه آسا از باکره، سخن گفتن در مهد و احیای مردگان از جمله معجزاتی است که در کلام امام(ره) به آن­ ها اشاره شده است. (همو، 1378: ج 5، ص 272)

حضرت مریم(س) نیز در کلام امام، به عنوان مادر عظیم الشأن حضرت عیسی(ع)، زنی باکره (عذرا)، راستگو و بهشتی (صدیقه حوراء) معرفی شده که به امر الهی و با نفخه الهی، روح مسیح در کالبد او دمیده شده، چنین فرزند بزرگی را به تشنگان رحمت الهی تسلیم کرد. (خمینی، 1378: ج 5، ص 272)

از منظر قرآن کریم انبیای الهی، پیشوایان وارسته (مؤمنون/ 51 و سوره نور/ 54) ­ و حق­ طلبی (اعراف/ 43 و 53) بودند که در راستای هدایت بشر به ابلاغ پیام توحید پرداخته (سوره نساء/ آیه 64؛ سوره انبیاء/ آیه 25؛ سوره نحل/ آیه36)، مبشر و منذر بوده (سوره بقره/ آیه213؛ سوره نساء/ آیه 165؛ سوره انعام/ آیه 48) و بینات و معجزات فراوانی جهت اثبات مدعای نبوی خود ارائه داده ­­اند. (سوره روم/ آیه 47؛ سوره حدید/ آیه 25؛ سوره رعد/ آیه 38)

حضرت عیسی(ع) از منظر قرآن کریم فرستاده و رسول خدا (سوره آل عمران/ آیه 49، سوره نساء/ آیه 171)، پیامبری عالم به کتاب و حکمت و تورات و انجیل (سوره بقره/ آیه 129)، تصدیق کننده تورات (سوره آل عمران/ آیه 48-50)، کلمه الهی (سوره کهف/ آیه 9؛ سوره لقمان/ آیه 27) است که به منظور اثبات رسالت و نبوت خود و همچنین هدایت مردم به سوی توحید است (مکارم شیرازی، 1374: ج 21، ص 378) از معجزات متعددی همچون تکلم در طفولیت (سوره مریم/ آیه 24؛ سوره آل عمران/ آیه 46)، جان بخشی به مجسمه، شفای بیماران صعب العلاج، اخبار از غیب (آل عمران: 49)، مائده آسمانی (سوره مائده/ آیه 112) استفاده کرد.

حضرت مریم(س) نیز تنها زنی است که در قرآن کریم از او نام برده شده (طباطبائی، 1374: ج 19، ص 587)، سوره­ ای به نام او نهاده شده، الگوی مؤمنان (سوره انبیاء/ آیه 91) و زنی پاکدامن (سوره تحریم/ آیه 12) که مخاطب خطابات الهی قرار گرفته و با امر و نفخه الهی حضرت عیسی(ع) را به دنیا آورد. (سوره آل عمران/ آیه45)

قرآن کریم با ذکر این دسته از انسان ­های شایسته، از مردم می خواهد تا با اطاعت همه جانبه از آن­ ها هدایت شده و موجبات سعادت خویش را فراهم آورند. (سوره اعراف/ آیه 158؛ سوره آل عمران/ آیه 55؛ سوره حدید/ آیه 27)

توجه کردن به مسئولیت اجتماعی اندیشمندان ادیان

ارشاد و راهنمایی و تذکر دلسوزانه و محترمانه اندیشمندان ادیان نسبت به همدیگر از دیگر عواملی است که می تواند در نهادینه شدن صلح جهانی نقش تأثیرگذاری داشته باشد. بر همین اساس امام خمینی(ره) با بهره جویی از مبانی قرآنی به دفعات  در این مورد به گفت و گو پرداختند و با خطاب قرار دادن اندیشمندان دیگر ادیان مسئولیت اجتماعی آنان را یادآوری کردند.

امام خمینی(ره) در تماس ­ها و دیدار هایی که با علما و روحانیون آنان داشته­ اند، تلاش کرده ­اند تا با یادآوری رسالت­ ها و وظایف علمای دین، تذکرات سازنده ­ای را بیان کنند که در اینجا به مواردی از آن ­ها اشاره می­ شود:

درخواست از روحانیت مسیح برای نصیحت سران کشور ها

در این دسته از پبام ­های امام راحل، ایشان روحانیون و بزرگان مسیحی را دعوت می­ کنند تا سران کشور های قدرتمندی که عمدتاً مسیحی نشین­ اند را نصیحت نموده و آن­­ها را به سوی تعالیم آسمانی انبیاء دعوت کنند.

من از روحانیت مسیح می ­خواهم که سران بعض کشور های قدرتمند را نصیحت کنند و پشتیبانی آنان را از کسی که پشت به تعالیم آسمانی نموده، تقبیح نمایند. قرآن کریم، حضرت مسیح را به عظمت یاد نموده و حضرت مریم را تنزیه فرمود؛ بر ملت مسیح است که دینْ خود را به ملت مسْلم ادا کنند. (خمینی، 1378: ج 5، ص 272)

درخواست از روحانیون در جهت حمایت از مستضعفان

با توجه به اینکه مستکبران عالم بدون هیچ واهمه ­ا ی، به استضعاف و ستم پیشگی نسبت به مظلومان جوامع اقدام می کنند، امام راحل با فراخواندن علمای مسیحی به تبعیت از مرام و منش حضرت مسیح، آن­ها را به حمایت از مستضعفان دعوت می ­کند.

هان ای پدران کلیسا و روحانیون تابع حضرت عیسی به پا خیزید و از مظلومان جهان و مستضعفان گرفتار در چنگال مستکبران پشتیبانی کنید و برای رضای خدا و پیروی دستور حضرت مسیح یکبار ناقوس ­ها را در معابدتان به نفع مظلومان ایران و محکوم نمودن ستمگران به صدا درآورید. (همان، 1378: ج 11، ص 375؛ همچنین رک: همان، 1384: ص 151-154)

در بیانی دیگر حضرت امام از علمای مسیحی می خواهد تا از ستمگرانی که دین را به مثابه ابزاری برای ظلم و ستم قرار داده ­اند، بیزاری جسته و از آن­ها برائت بجویند (خمینی، 1387: ج 2، ص 347). حتی در برخی از موارد نیز با لحن تندی از سکوت و یا جانبداری علمای ادیان نسبت به اینگونه مسائل انتقاد می­ کردند (همان، 1378: ج 13، ص 78-81).

هان ای پدران کلیسا به پا خیزید و عیسی مسیح را از چنگال این دژخیمان نجات دهید که آن پیامبر بزرگ از ستمگری که دین را وسیله ظلم، و دعا را وسیله رسیدن به مسند ستمگری به بندگان خدا قرار می­دهد بیزار است که دستور های آسمانی همه برای نجات مظلومان از ملکوت نازل شده اند (همان، 1378: ج 11، ص 376).

ما این سؤال را داریم که چرا سکوت‏ در مقابل‏ ظلم؟ این دستور حضرت مسیح هست؟! چرا واگذار کردند ابرقدرت ­ها را به حال خود تا هر چه جنایت می‏خواهند بکنند و هر چه مظلومان را می­خواهند از بین ببرند؟ عیسی مسیح که پیامبر صلح هست و می خواهد صلح در دنیا باشد و الآن عید صلح هست. شما می ‏دانید که در عید صلح در این مواردی که الآن این­ها مشغول جنگ هستند چه می گذرد؟ (همو، 1378: ج 11، ص 410)

هر کس که دنبال مسیح باشد، باید حامی مظلومان باشد و باید با ابرقدرت ها مقابله کند همان طور که کسی که تابع مذهب اسلام است باید با ابرقدرت ها مخالفت کند و مظلومان را از چنگان اینها بیرون بیاورد.» (سخنان امام خمینی در دیدار با «اسقف کاپوچی» نماینده ژان پل دوم). (همئ، 1378: ج 13، ص 69)

کارتر، سردمدار ستمکاران عالم تقاضا کرد تا ناقوس ها را در سرتاسر امریکا به نفع جاسوسان در مقابل ملت مظلوم ایران به صدا درآورید. چه خوب و بجاست که ناقوس ­ها را به فرمان خدای عالَم و دستور عیسی مسیح به نفع ملت های مستضعف، که در زیر چکمه دژخیمان «کارتر» ها از هستی ساقط می شوند، به صدا درآورید (همو، 1378: ج 11، ص 375-376؛ همو، 1383: ص 152).

درخواست از  دانشمندان و عالمان دینی جهت تبعیت از انبیا(ع)

امام راحل به تمام روحانیون ادیان مختلف توصیه می­ کنند که پیرو اندیشه ­های راستین پیامبران الهی بوده و علت اصلی مشکلات و گرفتاری­ های بشر را دوری از تعالیم انبیا(ع) معرفی می کنند. از این رو، معتقد است که آن­ ها وظیفه دارند که بر طبق آموزه ها و تعالیم پیامبر خویش عمل کنند.

«اگر تعلیمات انبیا؛ حضرت مسیح در مسیحیین، حضرت موسی در کلیمیین، حضرت رسول اکرم در مسلمین، آن طوری که آن ها می ­خواستند تحقق پیدا می­ کرد، این گرفتاری ­هایی که الآن برای همه بشر در همه جا هست پیش نمی آمد.» (خمینی، 1378: ج 12، ص 38)

«روحانیت مسیح موظف است به حسب تعلیمات مسیح، و به حسب تعلیم خدای بزرگ که با این قدرت­ هایی که برخلاف مسیر انبیا و بر خلاف مسیر مسیح رفتار می ­کنند مبارزه معنوی بکنند. آن­ ها را ارشاد بکنند به ملت مسیح هدایت کنند ملت مسیح را که تبعیت از این قدرت­ هایی که بر ضد مسیح هست نکنند.» (همو، 1378: ج 11، ص 407)

یک وظیفه هم روحانیون ملت ها دارند، روحانیون مسیح، روحانیون مسلم، روحانیون یهود، همه روحانیون و آن وظیفه تبعیت تام از پیغمبر ها و از آن هایی که آمدند برای تربیت بشر و برای صلح و صفا بین تمام افراد بشر روحانیون مسئولند در مقابل پیامبران و در مقابل خدای تبارک و تعالی مسئول­ اند که تعلیمات انبیا را به مردم برسانند و دست مردم را بگیرند و از این گرفتار هایی که دارند نجات دهند. (همان، ص 406؛ همو، 1387: ج 2، ص 346)

ایشان در پیامی که خطاب به شخص پاپ ژان پل دوم نوشته بودند، متذکر شدند که وظیفه پاپ این است که به تأسی از مسیح، مستکبرانی همچون کارتر رئیس جمهور آمریکا را عتاب و استیضاح کند.

شما ملت مسیح را نجات بدهید. نجات به این است که این اشخاصی که در ممالک بزرگ به اسم مسیح و به اسم مسیحیت این جنایات را می کنند، این برای مسیح(ع) خوب نیست، و مسیحیان مُشوَّه می شود وجهه شان؛ و من به شما آقای پاپ عرض می کنم که اگر عیسی مسیح امروز بود، کارتر را استیضاح می کرد. اگر عیسی مسیح بود ما را از چنگال این دشمن خلق و دشمن بشر نجات می داد؛ و شما نماینده ایشان هستید، و شما باید همان کاری که مسیح می کند بکنید. (همو، 1378: ج 11، ص 37)

تقید امام خمینی(ره) به امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر به معنای فرمان دادن به خوبی­ ها و بازداشتن از امور ناروا و ناشایست، به عنوان یکی از صفات ممتاز مؤمنان است (سوره توبه/ آیه 71) که بر مبنای آیه 104 سوره آل عمران در دین مبین اسلام جزء فروع واجب دین محسوب می­ شود: «وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّةٌ یَدْعُونَ إِلَی الْخَیْرِ وَ یَأْمُرُونَ بالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ أُولٰئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ؛ و باید از شما گروهی باشند که همه مردم را به سوی خیر، اتحاد، اتفاق، الفت، برادری، مواسات و درستی دعوت کنند، و به کار شایسته و پسندیده وادارند، و از کار ناپسند و زشت بازدارند؛ و اینانند که یقیناً رستگارند.»

واجبی که به عنوان ملاک و معیاری برای تعیین میزان شایستگی افراد محسوب شده (سوره آل عمران/ آیه 113 و 114) و در ادیان الهی قبل از اسلام همچون یهودیت و مسیحیت نیز سابقه داشته است. (سوره مائده/ آیه 78 و 79)؛ بر مبنای آن­چه که قرآن کریم به آن اذعان کرده است: آمرین به معروف در طول تاریخ از بلایا و عذاب­ های دنیایی نجات پیدا کرده (سوره هود/ آیه 116) و به خاطر داشتن همین خصیصه، موجبات خشنودی خدا را فراهم کرده و در آخرت نیز از نجات یافتگان خواهند بود. (سوره نساء/ آیه 114)

«فَلَوْ لاَ کَانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِکُمْ أُولُوا بَقِیَّةٍ یَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَاد فِی الْأَرْضِ إِلاَّ قَلِیلاً مِمَّنْ أَنْجَیْنَا مِنْهُمْ وَ اتَّبَعَ الَّذینَ ظَلَمُوا مَا أُتْرِفُوا فِیهِ وَ کَانُوا مُجْرِمِینَ ؛ پس چرا در میان امت هایی که پیش از شما بودند، مصلحانی دلسوز نبودند که مردم را از فساد در زمین بازدارند؟ مگر اندکی که به سبب بازداشتن مردم از فساد نجاتشان دادیم؛ و آنان که ستم کردند، دنباله رو و دل بسته چیزی از نعمت و ثروت شدند که در آن به سرکشی و طغیان افتادند و آنان گنهکار بودند.» (سوره هود/ آیه 116)

«لاَ خَیْرَ فِی کَثِیرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلاَّ مَنْ أَمَرَ بصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاَحٍ بَیْنَ النَّاسِ وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِیهِ أَجْراً عَظِیماً؛ در بسیاری از رازگویی های آنان خیری نیست، جز کسی که از این طریق به صدقه، یا کار نیک، یا اصلاح در میان مردم فرمان دهد؛ و هر که برای طلب خشنودی خدا چنین کند، پس پاداش بزرگی به او خواهیم داد.» (سوره نساء/ آیه 114)

به نظر می­ رسد یکی از مهمترین آثاری که انجام این فریضه در پی خواهد داشت، اصلاح امور در میان مردم است. نکته ای که از فحوای آیه نهم سوره حجرات استفاده می­ شود و همچنین آیه چهل و یکم سوره حج می­ تواند بهترین مؤید قرآنی بر عمل حضرت امام(ره) محسوب شود.

«الَّذینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلاَةَ وَ آتَوُا الزَّکَاةَ وَ أَمَرُوا بالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَ لِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ؛ همانان که اگر آنان را در زمین قدرت و تمکن دهیم، نماز را برپا می دارند، و زکات می پردازند، و مردم را به کار های پسندیده وامی دارند و از کار های زشت بازمی دارند و عاقبت همه کار ها فقط در اختیار خداست.»

همان گونه که در این آیه آمده است، مؤمنان اگر صاحب قدرت و حکومت شوند، در به پا داشتن واجبات دینی همچون امر به معروف و نهی از منکر مقید هستند. گرچه بررسی سیره حضرت امام(ره)، چه قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در زمان حکومت ستم پیشه شاهنشاهی و چه بعد از آن، حاکی از تقید ایشان در عمل به این فریضه است، لیکن بر مبنای آیه فوق و بر مبنای شواهد تاریخی به نظر می­ رسد بسط ید حاکم اسلامی در عمل بیشتر به فرائض تأثیر بسزایی دارد.

انتهای پیام